Eén van de omzetpijlers van PPO als onderdeel van Wageningen UR is het beleidsondersteunende onderzoek voor het Ministerie van LNV. Een deel van dit onderzoek is samengevoegd in het cluster onderzoeksprogramma’s Systeeminnovaties plantaardige productiesystemen. Binnen dit cluster wordt gewerkt aan vernieuwing en verduurzaming van de primaire productie. Afstemming met de productieketen neemt daarbij een belangrijke plaats in. Ook stimuleren de programma’s de toepassing van vernieuwingen in de brede praktijk.
Het cluster kent vijf programma’s:
- biologische bedrijfssystemen voor open teelten
(met o.a. de projecten BIOM, De Smaak van Morgen, Nutriënten Waterproof)
- biologische bedrijfssystemen voor beschermde teelten
- geïntegreerde bedrijfssystemen voor open teelten
(met o.a. de projecten Telen met toekomst, De Smaak van Morgen, Nutriënten Waterproof, Best Practices gewasbescherming en bemesting)
- geïntegreerde bedrijfssystemen voor beschermde teelten
- multifunctionele bedrijfssystemen (plantaardig en dierlijk).
Kijk ook op: www.syscope.nl
Het programma Systeeminnovatie multifunctionele bedrijfssystemen richt zich op de ontwikkeling van multifunctionele bedrijfssystemen voor verschillende functiecombinaties van collectieve functies (water, natuur en landschap, beheer van strategische voorraden) en private functies (zorg, recreatie). Dit alles gebeurt in nauwe samenwerking met primaire bedrijven en andere actoren als maatschappelijke organisaties en adviseurs. In het programma worden niet alleen innovaties ontwikkeld, maar ook toegepast in de praktijk.
Het programma levert een bijdrage aan de door de overheid gewenste versterking van het landelijk gebied, maar ook aan het beheer van de Ecologische Hoofdstructuur en de vorming van economisch perspectiefvolle agroketens.
Drie tijdhorizonnen
Voor de realisatie van systeeminnovaties in multifunctionele bedrijfssystemen werkt het programma met drie tijdhorizonnen: lange, middellange en korte termijn. De lange termijn wordt als uitgangspunt gekozen. Want door uit te gaan van de gewenste toekomst wordt duidelijk welke stappen er nu en in de nabije toekomst nodig zijn om op uit duurzame multifunctionele bedrijfssystemen uit te komen.
Aan de tijdhorizonnen zijn de volgende, sterk met elkaar samenhangende stappen verbonden:
- Toekomstverkenningen van de multifunctionele bedrijfssystemen in 2030 leiden tot toekomstbeelden over de gewenste ontwikkelingsrichting van de sector en dus ook over de richting van het systeemonderzoek. Toekomstbeelden worden omgezet in concrete projecten voor de middellange en korte termijn en leiden ook tot beleidsaanbevelingen over hoe knelpunten kunnen worden weggenomen en hoe de overheid de sector kan stimuleren.
- Innovatie moet op de middellange termijn leiden tot vernieuwingen in de multifunctionele bedrijfssystemen,
- Implementatie en verbreding van kansrijke multifunctionele strategieën in de praktijk gebeurt vooral via praktijknetwerken van multifunctionele bedrijven en andere actoren.
Programmadoelen
- Verkennen van kansen en belemmeringen van multifunctionele bedrijfssystemen op bedrijfsniveau in relatie met het gebiedsniveau, maar ook in relatie tot stadsranden (stadslandbouw). Verkenningen gelden ook voor de niet-grondgebonden landbouw zoals pluimvee en varkenshouderij,
- Genereren van oplossingen voor gesignaleerde belemmeringen en ontwikkelen van bouwstenen voor multifunctionele bedrijfssystemen,
- Uitdragen van de bouwstenen voor multifunctionele bedrijfssystemen ter stimulering van toepassing in de praktijk.
Beoogde producten
Het programma levert strategische, tactische en operationele bouwstenen voor verschillende combinaties van collectieve en private en private functies. De bouwstenen helpen individuele bedrijven duidelijk te krijgen welke aanpassingen in hun bedrijfssysteem noodzakelijk zijn om aan de gebiedsspecifieke maatschappelijke wensen te kunnen voldoen. Voor die bouwstenen worden op 3 niveaus producten geleverd:
Verkenningen:
- Bedrijfseconomische gevolgen van verschillende scenario’s voor multifunctionele bedrijfssystemen,
- Inzicht in potenties en belemmeringen van de systemen en evaluatie van wet- en regelgeving die hierop betrekking heeft,
- Aanbevelingen voor het beleid over het wegnemen van knelpunten en het bieden van stimulansen,
- aangepaste modellen voor het doorrekenen van multifunctionele bedrijfssystemen.
Innovatie:
- Uitgewerkte multifunctionele bedrijfssystemen die uit verkenningen kansrijk blijken,
- Uitleg hoe deze bedrijven bijdragen aan de gewenste kwaliteit van natuur en landschap, water, recreatie, zorg en intrinsieke en functionele biodiversiteit,
- Een kwaliteitwaarborgingssysteem van natuur-, landschaps- en waterbeheer door agrarische bedrijven,
- Een samenhangend modulair systeem van water-, natuur- en recreatiepakketten.
Implementatie:
- Realisatie en versterking van praktijknetwerken voor multifunctionele bedrijfssystemen,
- Leidraad Multifunctionele bedrijfssystemen voor de praktijk, die beschrijft hoe de ondernemer zijn bedrijf kan omvormen van monofunctioneel naar multifunctioneel (strategisch, tactisch, operationeel),
- Multifunctioneel bedrijfsmodel voor agrarische adviseurs,
- Interactieve bijeenkomsten met actoren in de verschillende gebieden.
Kijk ook op: www.syscope.nl